Asystencja osobista: prezydent podpisał ustawę

Udostępnij!

Asystencja osobista dla osób z niepełnosprawnościami ma być w Polsce stałym systemem, a nie tylko czasowymi programami. Jak podaje GazetaPrawna.pl, prezydent podpisał ustawę 17 listopada 2026 r. Sprawdziliśmy, kogo to dotyczy, ile godzin wsparcia można dostać i od kiedy.

Asystencja osobista: co się zmienia

Asystencja osobista to pomoc asystenta w codziennym życiu. Do tej pory działa ona w czasowych programach ministerstwa dla samorządów i organizacji pozarządowych. Nie ma jej jednak w jednym, stałym systemie.

Nowa ustawa ma to zmienić. Parlament zakończył prace 22 października 2026 r. Sejm przyjął wtedy wszystkie 35 poprawek Senatu. Informację o podpisie prezydenta Karola Nawrockiego podał portal GazetaPrawna.pl. Nie znaleźliśmy jeszcze potwierdzenia na stronie prezydent.pl.

Asystencję zorganizuje powiat. Może to zrobić sam albo powierzyć zadanie, na przykład organizacji pozarządowej. System ma działać w każdym powiecie.

Kto dostanie asystenta i ile godzin wsparcia

Prawo do asystencji będą mieli dorośli w wieku od 18 do 65 lat. Muszą mieć ostateczną decyzję o poziomie potrzeby wsparcia na co najmniej 80 punktów. To ta sama skala, której używa się przy świadczeniu wspierającym. Docelowo chodzi o około 100 tysięcy osób.

Kto zdobył prawo do asystencji przed 65. urodzinami, zachowa je do końca okresu z decyzji. Tak podaje serwis prawo.pl. Poprawki, które miały objąć osoby po 65. roku życia i z 70 do 79 punktów, zostały odrzucone.

  • Dorośli: docelowo od 20 do 240 godzin miesięcznie.
  • W okresie przejściowym najwyżej 200 godzin w 2028 r. i 220 godzin w 2029 r.
  • Młodzież od 13 do 18 lat: od 20 do 80 godzin miesięcznie.
  • Wynagrodzenie asystentów ma wynosić od 49 do 55 zł brutto za godzinę. Podał to serwis prawo.pl po uchwaleniu ustawy przez Sejm.

Od kiedy asystencja osobista: wdrażanie etapami

System będzie wprowadzany etapami, od 2028 r. Najpierw dostaną go osoby, które potrzebują największego wsparcia. Terminy liczy się od ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw (oficjalnym zbiorze ogłaszanych przepisów). Nie sprawdziliśmy jeszcze, czy ustawa została ogłoszona.

Dla grup 90 i 85 punktów mamy więc terminy liczone w miesiącach, a nie konkretne daty. Dla grupy 80 punktów podano daty, według GazetaPrawna.pl.

  • Co najmniej 90 punktów: wnioski po 12 miesiącach od ogłoszenia, usługi po 16 miesiącach.
  • Co najmniej 85 punktów: wnioski po 17 miesiącach, usługi po 21 miesiącach.
  • Co najmniej 80 punktów: wniosek od 1 września 2028 r., usługi od 1 stycznia 2029 r.
  • Młodzież od 13. roku życia: system obejmie ją od 1 stycznia 2030 r.

Jak to będzie działać na co dzień

Osoba korzystająca może sama wskazać asystenta. Gdy asystent zgłosi nieobecność co najmniej 30 dni roboczych wcześniej, realizator ma przedstawić co najmniej dwóch kandydatów na zastępstwo. Możesz też sam wskazać zastępcę.

Niewykorzystane godziny można przenosić na kolejne miesiące tego samego roku. Łącznie nie może ich być więcej niż dwa razy tyle, ile wynosi Twój miesięczny wymiar. ZUS i powiaty mają pomagać przy składaniu wniosku, jego poprawianiu, uzupełnianiu i ponownym rozpatrzeniu.

Czego jeszcze nie wiemy

Nie wiemy, na jak długo będzie przyznawane prawo do asystencji. Źródła podają różne okresy. Nie wiemy też, jakie dokładnie dokumenty trzeba będzie dołączyć do wniosku i gdzie go złożyć.

Osoby niewidome i głuche zwracały uwagę, że często mają 50 do 60 punktów. Nie spełnią więc progu 80 punktów. Środowisko krytykuje też próg i limit wieku 65 lat. Na razie nie ma informacji o zmianie tych zasad.

Co możesz zrobić teraz

  1. Sprawdź w swojej decyzji o poziomie potrzeby wsparcia, ile masz punktów. Próg to 80, a pierwsza grupa to 90 i więcej.
  2. Rozważ wniosek o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia, jeśli nie masz decyzji, a możesz mieć 80 punktów lub więcej. Ta decyzja jest też podstawą świadczenia wspierającego.
  3. Obserwuj ogłoszenie ustawy w Dzienniku Ustaw, bo od tej daty liczą się terminy naboru wniosków.
  4. Zaglądaj na stronę niepelnosprawni.gov.pl/asystencja-osobista, żeby znać nowe informacje.
  5. Zapytaj swój powiat lub PCPR (powiatowe centrum pomocy rodzinie) o programy asystencji dostępne już teraz.

Źródła

Stan na 17 listopada 2026 r. Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej. W swojej sprawie sprawdź aktualne przepisy albo zapytaj w urzędzie.

Więcej praktycznych wskazówek znajdziesz w przewodniku „10 kroków po diagnozie”.